Tem 042014
 

Haiku Anlatmaz Resmini Gösterir

Eski bir havuz…
Kurbağa atlar içine,
Şlap!
Matsuo Basho

Herhangi bir öykü metnini çeşitli yöntemlerle yazabilirsiniz.

Bunlardan biri de (ARG) Anlatma Resmini Göster yöntemidir.

haiku - bashoARG yöntemiyle yazılan metinlerde fazla bir şey anlatılmaz. Asıl vurgulanan, okuyucunun duyu organlarını tetiklemeye yönelik görsel, işitsel, dokunsal betimlemelerdir. Bu yöntemde duygular tarif edilmez. Sadece bu duygulara neden olan durumun duyu organları üzerindeki yansımaları dile getirilir.

“Çok sevinçliydi” ve “Gözleri ışıl ışıl parlıyordu” cümlelerini ele alalım:

İlk cümlede, sözü edilen kişinin ruh hali betimlenmekte; neler hissettiği anlatılmaktadır. İfade kesindir. Cümle, ilgili kişinin duygularını anlatır.

Oysa ikinci cümlede o kişinin ruh hali veya duygularına yönelik hiç bir betimleme yer almaz. Sadece bir resim çizilmiştir: Gözleri parlayan biri.
Bunun duygusal yansımaları, tamamen okuyucuya bırakılmıştır. O resmi tamamlamak, ayrıntılarını boyamak tamamiyle okuyan kişiye aittir.

Ya da “İlkbahar geldi.” ve “Ağaçlar tomurcuklanmaya başladı” cümlelerini ele alalım.

İlk cümle, net bir şekilde ilkbaharın geldiğini söyler. Size, ilkbahar mevsiminin geldiğini anlatır.

Oysa ikinci cümlede ilkbahar sözcüğü hiç geçmez. Sadece ağaçların tomurcuklanmaya başladığını belirtmekle yetinir. Bir yorum yapmaz. Sizde, tomurcuklanan ağaç görüntüleri çağrıştırır. Bazılarımızda bunlar badem ağaçlarıdır. Bazılarımızda akasya. Ya da iğde… Ama bu görüntülerin hepsinde ilkbaharın geldiği müjdesi gizlidir. ARG, mesajı size doğrudan vermez; sizin o sonuca ulaşmanızı sağlayacak ipuçlarını vermekle yetinir.

Haiku da işte bu yöntemi kullanır. Anlatmak yerine resim çizer. Üstelik bu resim çoğu kez basit bir kara kalem taslağa benzer. Onu belirginleştirmeyi, boyayıp renklendirmeyi okuyucu olarak, siz kendiniz üstlenirsiniz. O görüntüyü zenginleştirmek, tamamiyle sizin hayal gücünüze kalmıştır.

Haiku öğretmez, anımsatır.

Haiku anlatmaz, gösterir.

ahmet aksoy

  Bir yanıt - “Haiku Anlatmaz Resmini Gösterir”

  1. […] Yazının tamamı için tıklayın […]

 Bir yanıt bırakın

Bu HTML tagleri ve özellikleri kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)

Önceki yazıyı okuyun:
Haikular – Haiku Demeti 04 Haziran 2014

Haikular – Haiku Demeti 04 Haziran 2014 SU – haiku 391 çarşaf gibi su rüzgar yok hava sıcak ilk yaz...

Kapat